De arbeidsmarkt is dubbel

De helft van de bedrijven ziet een bedreiging in personeelstekorten, zegt P&Oactueel. Het aantal vacatures is licht gestegen, zegt het CBS. Bedrijven komen moeilijk(er) aan personeel, concluderen ADP, Berenschot en Performa. Ik dacht dat het crisis was.

En natuurlijk is het crisis, al is het een soort fragiele, bijna virtuele, financiële crisis. Ooit komt het moment dat we – wéér – ontdekken dat geld gewoon ergens een fysieke basis moet hebben. In producten of huizen of goud of zoiets. Wat vermoedelijk de volgende bubble niet zal tegenhouden, want aan dat soort dingen zijn we wel erg verslaafd geraakt. Maar wat is er nou op die arbeidsmarkt aan de hand?

De arbeidsmarkt wordt dubbel, schizofreen bijna, een ander woord kan ik er niet voor bedenken. Dat geldt voor de aanbod- en de vraagkant. Aan de aanbodkant ontstaat enerzijds een groep die prima voor zichzelf kan zorgen, de banen vindt en vasthoudt of goed functioneert als zelfstandige (professional). Anderzijds komt er een groep die meer en meer geconfronteerd wordt met de keerzijde van de oprukkende flexibilisering: korte contracten, onzekere posities, af-en-aan werkloos en aan het werk, weinig perspectief. De vraagkant heeft intussen amper meer benul wat ze nou moeten geloven. Verkrappende arbeidsmarkt? Voor sommige banen staan ze in rijen van tien voor de deur. Maar hé, andere vacatures worden maar lastig, of tegen hele hoge kosten, ingevuld. De arbeidsmarkt is krap en ruim tegelijk.

Veel heeft natuurlijk te maken met zaken als ‘kenniseconomie’ en ‘specialisatie’. Hoe kleiner de deskundigheidsgebieden, hoe minder deskundigen er op dat gebiedje passen en hoe schaarser ze zullen zijn. Het heeft te maken met online ontwikkelingen en het verdwijnen van laaggeschoold werk (dat soms op een andere manier weer terugkomt). Het heeft ook te maken met ‘hypes’: onderwerpen die snel opkomen en waarbij plotseling een enorme vraag ontstaat naar mensen die daar wat mee kunnen. Het betekent dat de arbeidsmarkt soms overvraagd wordt en op andere momenten of plaatsen zich geen raad weet met het aanbod.

Ik heb geen idee hoe lang zoiets goed gaat.