Het gebeurt niet vaak dat ik moet constateren dat Marc Drees iets niet gesnapt heeft, maar nu is het dan zover. In één van een lange reeks voorspellingen doet hij de uitspraak dat ZZP’ers ‘intermediairs’ zijn. Boude uitspraken zijn we wel gewend, bijvoorbeeld het zinloze gemopper op instanties die proberen om nog enig houvast te bieden bij ontwikkelingen waar niemand meer een touw aan kan vastknopen en daar doorgaans nog redelijk in slagen ook. Maar nu slaat hij de plank even definitief mis.

‘Vacatures zijn de grondstof voor intermediairs’, zegt het artikel en aangezien er daarvan de komende tijd niet zoveel verwacht worden, kan het wel eens moeilijk worden voor alles wat zich ‘bemiddelend’ aanbiedt. Dat geldt in elk geval voor de doorsnee vacatureboer – of het nu een high end headhunter is, een dertien-in-een-dozijn CV-schuiver of een jobboard. Vacatures vervullen voor een x percentage van het bruto jaarloon of zoveel mogelijk vacatures op een site plempen, is hun core business. Maar voor een ZZP’er, al dan niet in combinatie met een netwerk van nog meer ZZP’ers, gaat het lang niet altijd om vacatures. Waarom dan wel?

Eerder constateerde ik al dat er in dit land twee ontwikkelingen gaande zijn die tegenstrijdig lijken: zowel de werkloosheid, als het aantal banen is gestegen. Een voor de hand liggende conclusie is dat het werk er is, dat het ook gedaan wordt, maar niet in de vorm van ‘vaste banen’. Hoe dan wel? Dat kan alleen maar door ‘flexibelen’ zijn: uitzendkrachten bijvoorbeeld, maar ook: ZZP’ers.

Alles heeft zijn prijs

N = 1, maar ik ben sinds m’n vertrek bij de Rijksoverheid in 2007 nog nooit ‘ingehuurd’ voor werk dat ook een ‘baan’ zou kunnen zijn. Wel ben ik regelmatig voor twee of drie opdrachtgevers tegelijk bezig met trajecten die een eindig en vooraf geformuleerd doel hebben: een plan, een positioneringsworkshop, een training, analyses, een advies… Kortom, voor iets waarvoor tijdelijk specifieke expertise nodig is. Een ZZP’er ‘intermediair’ noemen en gelijkschakelen met een werving en selectie- of uitzendbureau is een ontkenning van de toegevoegde waarde van een groot aantal van hen: hoog opgeleide types met vrachten ervaring die graag hun kennis delen. Natuurlijk sturen ze daar uiteindelijk een factuur voor: alles heeft zijn prijs en alle schoorstenen moeten roken. Maar er zit een groot verschil tussen ‘zakelijk’ en ‘commercieel’.

Veranderende arbeidsmarkt

ZZP’ers zijn vooral een teken van een veranderende arbeidsmarkt. Een ZZP’er ‘bemiddelt’ niet zichzelf, maar zijn of haar kennis en ervaring. Dat past in een trend van meer zelfstandigheid – ook zichtbaar in de manier waarop banen worden ingericht – maar vooral in het verdelen en ter beschikking stellen van kennis, in een samenleving die daar meer en meer afhankelijk van wordt. Niet het aantal geslaagde bemiddelingen of het percentage dat uitonderhandeld wordt is maat voor succes; wat telt is de vraag of de klant weer vooruit kan.

Voor de doorsnee intermediair – de genoemde vacatureboeren – zullen het vermoedelijk moeilijke tijden worden, zeker als ze niet duidelijk kunnen maken wat ze beter, sneller of goedkoper kunnen dan de zich snel professionaliserende organisaties zelf. Voor ZZP’ers die hun waarde kunnen aantonen, zou het wel eens heel anders kunnen liggen.

Maar goed, laat ik me maar niet aan voorspellingen wagen.

Gerelateerde berichten:

1. De arbeidsmarkt is dubbel
2. Krappe arbeidsmarkt? Waar dan?
3. Niets missen! Niets missen!
4. Krokodillentranen
5. Vacaturestops – WTF 2