In een geweldige (Volkskrant)column op 23 januari, met de naam De opstand tegen de efficiency-samenleving, signaleert cultuursocioloog René Cuperus een ‘stille opstand’ tegen de ‘Brave New World van hyperefficiëntie’: de ZZP-revolutie. “Een vlucht van vooral creatieve, innovatieve jongeren uit hiërarchische, creativiteitsremmende organisaties”.

In dezelfde krant, in een artikel over het ontstaan van reclamebureau N=5, komt toevalligerwijs hetzelfde thema aan de orde: vijf mannen die geen deel meer willen uitmaken van – in hun geval wereldwijde – conglomeraten, die vooral worden gestuurd door winst. Uiteindelijk vertonen dat soort organisaties immers weinig echte betrokkenheid, noch bij de medewerkers, noch bij de klanten. Het lijkt – in het kielzog van zaken als de Occupy-beweging – een maatschappelijke trend, voortgekomen uit één belangrijke vraag.

Is het allemaal niet een beetje uit de hand gelopen? Is de markteconomie niet verworden tot een marktsamenleving, waar “de logica van commercie en marktefficiency alle domeinen van het leven koloniseert”? Steeds meer mensen voelen zich daar niet prettig meer bij en geven de voorkeur aan kleinschalige vormen van dienstverlening en samenwerking. Je eigen klusjesman. Of flexibele netwerken.

Zonder kantoor

Ik heb jarenlang bij de Rijksoverheid gewerkt, een systeemorganisatie pur sang. Toen vijf jaar als ZZP’er en ik heb ten volle van de vrijheid en de inhoud genoten. Dat doe ik nog steeds, maar sinds vorig jaar maak ik daarnaast deel uit van het Employer Brand Netwerk, negen zelfstandige AMC-professionals die de krachten hebben gebundeld. Niet als het zoveelste ‘bureau’, maar als een onafhankelijk, flexibel en deskundig alternatief voor alle vragen rondom arbeidsmarktcommunicatie en recruitment. Samenwerken is gemakkelijker dan ooit: de cloud komt in de plaats van de fysieke werkplek, de koffie is per definitie van goede kwaliteit en overleg kan altijd wel bij iemand thuis – al dan niet met een ontbijt, lunch of diner. Zo beperk je overhead – óók voor de klant. No secretary needed. Zoals de jongens van N=5 zeggen: “Je hebt niet eens een kantoor nodig, alleen je knowhow en creativiteit. En een klant vooral”.

Nou is dat laatste wel reuze handig, het beste netwerk sneuvelt vanzelf als er geen behoefte aan is. Maar wat dat betreft heb ik er het volste vertrouwen in. Want iedereen ziet de bui boven de arbeidsmarkt hangen en waar zou je als opdrachtgever dan de voorkeur aan geven: een commercieel bedrijf dat zakelijk gewin uiteindelijk boven het belang van de klant stelt of een groep mensen die een kei zijn in hun vak en die bovendien bereid zijn om persoonlijk verantwoordelijkheid te dragen?

Gerelateerde berichten:

1. De toekomst van AMC: 3 – de bureaus
2. Houden we ze dom of maken we ze slim?
3. Allemaal ondernemer!
4. De markt is gek – fatsoen moet je doen
5. De baas zorgt voor alles