Het spookt op internet – en daarbuiten ook

We hebben weer een nieuw meldpunt… Na de Midden- en Oost-Europeanen, de Bangalijsten, de Tegenstrijdige Regels en het Onjuist Spatiegebruik, is er nu ook een meldpunt voor Spookvacatures. Voor wie de afgelopen dagen onder een steen heeft gezeten: dat zijn vacatures waar geen echte banen achter zitten, maar die vooral worden opengesteld om CV’s te verzamelen.

Werkzoekenden krijgen bij belangstelling te horen dat de vacature is uitgesteld, of dat er regelmatig vacatures zijn voor dergelijke functies, maar ‘nu even niet’. Dat soort vacatures kun je tegenwoordig melden, want zo is het doelbewuste misleiding. Oplichting eigenlijk. Hoe dan ook een gruwelijk misdrijf. Dus, zoals de oprichter van het meldpunt zegt: “Dit moet een halt worden toegeroepen”. Misschien loop ik al te lang mee, maar eerlijk gezegd: er is weinig nieuws onder de zon.

Spookvacatures zijn van alle tijden. Soms per ongeluk – oeps, die had nog niet naar buiten gemogen. Soms transparant – ‘Voor deze functie is een gerede kandidaat beschikbaar’. Soms met boos opzet – het openstellen van een vacature om ‘interessante’ CV’s te verzamelen of om als werkgever of intermediair ‘zichtbaar’ te blijven. En ja, daarbij gaan sommigen wel eens buiten hun boekje. Wat uiteindelijk alleen maar negatief op henzelf gaat terugslaan. Maar dat het probleem nu zo erg lijkt te zijn en dat het verschijnsel zoveel aandacht krijgt, komt door een andere ontwikkeling.

Vacatures als handelswaar

Want in één opzicht is er wel degelijk iets nieuws onder de zon: internet en de onstuimige ontwikkeling ervan als vacaturemedium. Volgens het CBS waren er in 2011 in totaal 133.000 vacatures; volgens Jobfeed, dat alle online gepubliceerde vacatures bijhoudt, waren het er 2,9 miljoen. Als dat allemaal echte vacatures waren, zou iedere vacature bijna 22 keer online gepubliceerd zijn. Maar over het algemeen wordt aangenomen dat een vacature online zo’n vijf keer ‘oprecht’ voorkomt. Er zit dus een heleboel troep tussen: verlopen, te lang blijven hangen, nep of anderszins vacatures die ‘niet echt’ zijn.

Dat  is zeer lullig als dat nou net je droombaan is. Of lijkt. Shit happens. Maar laten we alsjeblieft ophouden met dit achterhoedegevecht: in de cowboywerelden van zowel recruitment als het wereldwijde web zijn – naast persoonlijke informatie – ook vacatures handelswaar geworden. Pas bij een behoorlijk volume en een flinke doorloop duikt een site hoog op in de zoekmachines – wat iedere adverteerder schijnt te willen – dus gaat het erom er zoveel mogelijk van te verzamelen. Horizontaal, verticaal, diagonaal, maakt niet uit. Actueel, verlopen, n’importe. Content, content, content. En in het kielzog daarvan: advertentie-inkomsten. Vacatures? Niets anders dan grondstof voor geld.

In een door de commercie verziekte – online – wereld gebeuren dat soort dingen nu eenmaal. Best kans dat het nog erger wordt en het afnemende aantal vacatures nóg meer wordt gerecycled. Het zoveelste meldpunt zal daar niets aan veranderen. Al is de in grote haast op basis van een standaard WordPresssjabloon in elkaar geflanste site, inclusief alle publiciteit eromheen, natuurlijk leuke reclame voor de oprichter ervan. Je bent ondernemer of niet, per slot.