werkloos

Wat moeten we zonder hen?

De vraag naar ‘strategische’ HR-medewerkers neemt toe, volgens PW De Gids, terwijl de vraag naar ‘uitvoerende’ HR-medewerkers afneemt. De werkloosheid onder lager opgeleiden in de leeftijdscategorie van 25 tot 35 jaar is – vergeleken met andere categorieën – extreem hoog. Tijdens Werf& Live op 27 juni vloeide het woord ‘talent’ rijkelijk, maar ging het om de een of andere reden weer exclusief over ‘hoger opgeleiden’.

werkloosheid

Drie schijnbaar ongerelateerde zaken, die in mijn opinie juist veel met elkaar te maken hebben. En bovendien drie zaken waar we de komende tijd een hoop last van gaan krijgen.

De arbeidsmarkt bestaat uit verschillende categorieën ‘werkers’. De hoogste categorie doet vooral abstract werk en de laagste het niet-routinematige handmatige werk. Daar tussenin zit een derde groep, volgens de meeste schattingen zo’n 30% van het totaal, die vooral routinematige taken vervult. En juist dit werk wordt stukje bij beetje overgenomen door computers, goedkope Oost-Europeanen of het verdwijnt gewoon. Daarom is er meer vraag naar HR-‘strategen’ en minder naar HR-‘medewerkers’. Daarom loopt de werkloosheid onder lager opgeleiden – zeg: MBO-min – op. Vooral in de jongere groepen; starters kunnen niet meer de plek innemen van degene die nu nog ‘routinematig’ werk doet, want na diens pensioen of andersoortig vertrek – op dit moment is ontslaan te duur – wordt de baan afgeschaft. Straks ben je ideeëngenerator, productontwikkelaar of adviseur. Je bent klusser, vuilnisman of kapper. Maar er zit bijna niks meer tussenin.

Beleid maken

Deels is het de loop der dingen; ik bedoel, wie vangt er vandaag de dag nog zijn eigen eten, behalve bij wijze van hobby? En wie heeft er nog emplooi voor een lantaarnopsteker, een kolenboer, trekschuitjager of porder? Het zijn verdwenen beroepen die door niemand gemist worden. Wie – nu nog – werkzaam is als bankbediende, communicatie- of logistiek ondersteuner is óók onderdeel van een verdwijnende groep. Alleen vraag ik me voor deze groep af: wat moeten we zonder hen? “In beanbags brainstormen vinden we leuk, maar de uitwerking niet”, schrijft Jasper van Kuijk in het NRC. Regelmatig hoor ik – bijvoorbeeld – communicatiemedewerkers zeggen dat ze het liefst ‘beleid’ willen maken. Maar als iedereen alleen maar ideeën aan het genereren is, plannen aan het bedenken of adviezen schrijft en er niemand is die er daadwerkelijk iets mee doet, komen we nergens. Als niemand de bijeenkomsten plant en de broodjes regelt. Als niemand de verslagen uitwerkt. Als niemand de planning in de gaten houdt. Dat zijn namelijk precies die ‘routinematige’ taken, die meer en meer verdwijnen. Uitgevoerd door de ‘derde groep’.

We zullen ze missen. Meer dan we denken.