De gender wage gap en de krokodillentranen

Mannen en vrouwen krijgen verschillend betaald, in de zin dat vrouwen grosso modo minder verdienen dan mannen. Ook voor hetzelfde werk. Volgens Eurostat  is de gender wage gap in Europa gemiddeld 16,4%, met als uitschieters Estland (bijna 30%) aan de ene kant en Polen (6,4%) aan de andere.

Wage Gap

Nu is dit natuurlijk oud nieuws, maar Glassdoor kwam erachter dat we massaal onze ogen sluiten voor deze wetenschap. We denken dat er geen verschil is (al beschikken vrouwen over een net wat betere opmerkingsgave dan mannen: 70% van hen denkt dat er bij hun werkgever sprake is van gelijke betaling, tegenover 77% van de mannen – als dat niet het geval is). In de psychologie is het een bekend fenomeen: niet zien wat we liever niet willen zien. Maar het is de vraag of er in dit geval niet iets anders aan de hand is.

Het verschil in beloning is er, al zijn er uitzonderingen.  Globaal gezien verdienen vrouwen 75-80% van wat mannen verdienen. Maar voordat we verongelijkt gaan roepen over discriminatie of een samenzwering, kan het de moeite waard zijn om eerst even verder te kijken. Voor een frisse aanpak van dit soort vraagstellingen zonder wolvengehuil kom je al gauw terecht bij de dwarsdenkers van Freakonomics. Zo ook in dit geval.

Eigen schuld, dikke bult

Vrouwen krijgen niet minder betaald voor hetzelfde werk, constateren zij. Vrouwen kiezen vaak een ander beroep dan mannen en met die andere keuze hebben we al 25% van het verschil in beloning te pakken. Als twee personen – een man en een vrouw – namelijk met exact dezelfde opleiding, exact dezelfde ervaring, op exact hetzelfde moment bij exact dezelfde werkgever beginnen, verdienen ze exact hetzelfde salaris. In dat geval komt het verschil later en blijkt vooral het gevolg van eigen keuzes: vrouwen betalen een prijs voor – al dan niet tijdelijke – flexibiliteit. Als de keus is: bij het advocatenkantoor blijven met een 80-urige werkweek en continue beschikbaarheid of wat meer lucht op de juridische afdeling van een verzekeringsmaatschappij, kiezen vrouwen vaker voor dat laatste, zeker als ze zorgverplichtingen hebben. En meer flexibiliteit levert meer tijd, maar doorgaans ook minder geld op. En nu niet gaan roepen over de uitbreiding van het vader- of ouderschapsverlof, zodat vaders óók iets aan zorg gaan doen; in de meest egalitaire landen, waar de verlofmogelijkheden het meest uitgebreid zijn – inderdaad, Scandinavië – is het verschil in beloning tussen mannen en vrouwen 16%, even groot als in Nederland en groter dan in Portugal of Roemenië, landen die nou niet direct als bijzonder vooruitstrevend bekend staan. Vrouwen die voor flexibiliteit kiezen, kiezen blijkbaar bewust voor het lagere salaris. Ze doen het zichzelf aan. En iets zegt me dat velen dit offer graag brengen.

Buffelen voor een bonus

Er speelt nog iets anders mee dat het verschil in beloning kan verklaren. Dat wordt duidelijk uit een sociaal experiment dat de Freakonomics-economen er tegenaan gooiden.

“We launched a large-scale field experiment on Craigslist where we posted ads for an administrative assistant gig we needed to fill. (…) We received responses from nearly 7,000 interested job seekers from cities all over the U.S. After a job seeker touched base with us, we gave them more details on the way they’d be compensated. Then we asked them to provide some basic information if they wanted to be considered for the position. Half the job seekers were told that the job paid a flat $15 per hour. The other half were told they would be paid $12 an hour but they would compete with a co-worker for a $6 per hour bonus (so that both ads would pay workers an average of $15 per hour).

What’d we find? Women were 70% less likely than men to go after the job if it had the competitive pay scale”.

Vrouwen wijzen de mogelijkheid om op basis van met anderen vergeleken prestaties meer te verdienen dus af. Buffelen voor een bonus? Yek.

Eigen voorwaarden

Daar kun je van vinden wat je wilt – en wordt het tijd voor een minder prestatiegerichte maatschappij, dat kan – maar misschien hebben vrouwen gewoon groot gelijk. Werken is prima, maar wel graag onder aanvaardbare omstandigheden en liever in samenwerking dan in competitie. Mogelijk interesseert het vrouwen gewoon geen barst dat ze daardoor minder verdienen. Werken op je eigen voorwaarden en met tijd voor andere dingen – wat is waardevoller dan dat? Het is die paar tientjes gewoon niet waard. Laten we de krokodillentranen dus maar opbergen. Ja, ondanks de 69% Nederlandse vrouwen die zegt ‘nooit’ te zullen solliciteren bij een werkgever die er een gender wage gap op na houdt. Behalve dat 70% een wage gap nog niet herkent als ze er middenin staan, menen ze er blijkbaar ook niks van.

En dan tot slot iets uit het Glassdoor-onderzoek dat mij hogelijk intrigeerde: 89% van de Europeanen is van mening dat gelijk werk gelijk betaald moet worden. Zou die andere 11% van mening zijn dat gelijk werk ook best ongelijk betaald mag worden? Dat een wage gap wel prima is? Wie zijn dat? En waarom vinden ze dat? Jammer dat het onderzoek daar geen antwoord op geeft.